Henryk Berlewi

Henryk Berlewi (1894–1967) był jednym z najważniejszych przedstawicieli polskiej awangardy, malarzem, grafikiem i teoretykiem sztuki. Jego twórczość odegrała kluczową rolę w rozwoju konstruktywizmu i abstrakcji geometrycznej.
Mechanofaktura (1924) – autorska teoria i najważniejsze osiągnięcie Berlewiego. Zakładała odrzucenie iluzji przestrzeni w malarstwie na rzecz dwuwymiarowości i „mechanizacji” środków wyrazu. Zamiast śladów pędzla artysta używał szablonów i powtarzalnych form geometrycznych (linii, punktów, kwadratów), co upodabniało obraz do produktu przemysłowego. Był członkiem kluczowych grup awangardowych, m.in. warszawskiej grupy [Blok](https://culture.pl/pl/tworca/henryk-berlewi). Współpracował z takimi artystami jak El Lissitzky czy Theo van Doesburg, promując nowoczesny język form pozbawiony dekoracyjności. Berlewi zrewolucjonizował polskie projektowanie graficzne i reklamowe. Wprowadził zasady mechanofaktury do druku, stosując asymetryczne układy liter i geometryczne podziały strony. Zanim zwrócił się ku abstrakcji, tworzył w nurcie ekspresjonizmu (związanego z kulturą żydowską) oraz portrety. Po II wojnie światowej, mieszkając w Paryżu, powrócił do malarstwa figuratywnego (m.in. martwych natur), by w latach 60. ponownie zająć się abstrakcją w ramach nurtu op-artu.